Roestvrijstalen buiskoppelingen: steekfittingen in plaats van lassen

Steekfittingen: een roestvrijstalen leuning bouwen zonder te lassen

Een roestvrijstalen leuning bestaat voor het grootste deel uit rechte buizen en een paar richtingsveranderingen. Het klassieke antwoord daarop heet lassen: hechten, lassen, slijpen, beitsen, passiveren, polijsten. Vier van deze zes stappen zijn nabewerking – en zij bepalen hoe de leuning er uiteindelijk uitziet.

Het andere antwoord heet steekfitting. De buis wordt op lengte gezaagd, ontbraamd, in de koppeling gestoken en verlijmd. Klaar. Geen vervorming, geen aanloopkleuren, geen naslijpen op een plek die er daarna anders uitziet dan de rest.

Wat een steekfitting is

Een steekfitting is een vormdeel van roestvrij staal waarvan de binnendiameter exact is afgestemd op de buitendiameter van de buis. De buis schuift er met weinig speling in – enkele tienden van millimeters, precies het bereik waarin een voegverlijming haar sterkte ontwikkelt. Aan de buitenzijde sluit de fitting vlak aan; het oppervlak is geschuurd op korrel 240 en past daarmee bij de in de handel gebruikelijke geschuurde buis.

Ze zijn er in alle vormen die een leuningconstructie nodig heeft:

Rechte koppelingen voor het verlengen van een leuning
Buisbochten 90°, nauw of ruim, voor hoeken en wendingen
Eindbochten die de leuning netjes naar beneden of naar de wand voeren
T-stukken en kruisstukken voor staanderaansluitingen
Scharnierkoppelingen voor trappen en hellingbanen – traploos instelbaar
Buiszadels en wandhouders voor aftakkingen en wandbevestiging
Eindkappen voor het open buisuiteinde

Waarom dit voor een roestvrijstalen leuning meestal de betere keuze is

	Lassen	Steekfitting lijmen
Gereedschap	TIG-installatie, beschermgas, slijpmachine	Buizensnijder, ontbramer, lijm
Kwalificatie	Lasser	handvaardigheid
Nabewerking	slijpen, beitsen, passiveren	geen
Uiterlijk van de naad	zichtbaar, moet worden weggewerkt	geen naad zichtbaar
Corrosiebescherming	plaatselijk verzwakt door warmte, moet worden hersteld	blijft onaangetast
Op de bouwplaats	Stroom, gasfles, vonkenregen	probleemloos
Correctie mogelijk	alleen door opensnijden	vóór het uitharden wel

De tijdsfactor is het punt dat verwerkers het duidelijkst merken. Een leuninghoek lassen en optisch wegwerken kost – eerlijk gerekend, inclusief slijpen en passiveren – een goed half uur. Dezelfde hoek als steekfitting: buis op lengte zagen, ontbramen, ontvetten, lijm aanbrengen, insteken. Enkele minuten.

Daar komt het punt bij dat zich slecht in cijfers laat vatten: Het ziet er gewoon goed uit. Een netjes geplaatste fitting heeft een strakke, rustige contour. Een weggeslepen lasnaad is altijd een compromis – je ziet eraan dat daar iets is samengevoegd.

Hoe er wordt gelijmd

Voor de verbinding buis–fitting worden anaerobe voeglijmen gebruikt, zoals die in de machinebouw voor as-naafverbindingen gebruikelijk zijn. Veel toegepast worden LOCTITE 638 en LOCTITE 648; gelijkwaardige producten van andere fabrikanten werken net zo goed.

Schoon en vetvrij werken. Buisuiteinde en binnenzijde van de fitting met reiniger ontvetten. Vet is de meest voorkomende oorzaak van een verbinding die niet houdt.
Activator gebruiken. Roestvrij staal is een passief materiaal – het uitharden van anaerobe lijmen komt daarop duidelijk langzamer op gang. De bijbehorende activator lost dat op en wordt door de fabrikant voor roestvrij staal uitdrukkelijk aanbevolen.
Lijm dun en rondom aanbrengen, daarna de buis onder lichte draaiing inschuiven. Het draaien verdeelt de lijm in de spleet.
Uitlijnen zolang het kan. Controleer hoek en vlucht voordat de lijm aantrekt.
Laten uitharden. Handvast na enkele minuten; de eindsterkte bereiken deze lijmen na ongeveer zeven dagen. LOCTITE 638 bereikt op roestvrij staal dan circa 28 N/mm² afschuifsterkte. Belast de constructie in die periode niet volledig.
Overtollige lijm afvegen voordat deze aandroogt.

De toelaatbare lijmspleet ligt bij deze producten in de orde van ongeveer 0,25 mm – precies daarop is de passing van onze fittingen afgestemd. Houd u aan het technische informatieblad van uw lijm; de waarden verschillen per product.

V2A of V4A?

Beide materialen vindt u bij ons:

V2A (1.4301, AISI 304) – de standaard voor binnenruimten, woonhuizen en overdekte buitenruimten. Dekt verreweg de meeste leuningen af.
V4A (1.4401/1.4571, AISI 316) – gelegeerd met molybdeen en daardoor duidelijk beter bestand tegen chloriden. De juiste keuze dicht bij de kust, bij zwembaden, bij belasting door strooizout en in industriële atmosfeer.

Bij twijfel V4A. De meerprijs valt in het niet bij de kosten van een renovatie. Via het materiaalfilter in de categorie kunt u gericht op V2A of V4A filteren.

Maten en wanddikten

Een fitting past niet alleen bij de buisdiameter, maar ook bij de wanddikte – die bepaalt namelijk de binnendiameter van de buis en daarmee de pasvorm van doppen en insteekdelen. Let daarom op beide gegevens.

Buis Ø	Gebruikelijke wanddikte	Typische toepassing
21,3 mm	2,0 mm	Spijlen, dwarsstaven
26,9 mm	2,0 mm	lichte leuningen, vullingen
33,7 mm	2,0 / 2,6 mm	Leuningen, tussenbuizen
42,4 mm	2,0 / 2,5 / 2,6 mm	Standaard voor leuning en staander
48,3 mm	2,0 / 2,5 mm	zwaardere staanders, grote overspanningen
60,3 mm	2,0 mm	Speciale constructies

Daarnaast koppelingen voor vierkante buis 25×25, 30×30 en 40×40 mm en staafverbinders voor ronde staven Ø 10 tot 16 mm.

Wanneer lassen toch de juiste beslissing is

Wij verkopen steekfittingen – maar ze zijn niet in elk geval het middel van keuze. U grijpt naar het lasapparaat wanneer:

de constructie hoge dynamische belastingen moet opnemen – industriële omgeving, verkeersruimten, valbeveiligingen met verhoogde botsbelasting
een constructieve berekening wordt geëist die uitgaat van gelaste verbindingen
u bijzondere hoeken nodig heeft waarvoor geen vormdeel bestaat
er blijvend temperaturen boven 100 °C op de verbinding inwerken – anaerobe lijmen hebben hier hun grens

Voor de overgang houden wij ook lasdelen op voorraad, zodat u beide technieken in één constructie kunt combineren.

Waarvoor u als uitvoerder verantwoordelijk bent

Een leuning is een veiligheidsrelevant bouwdeel. Twee punten horen duidelijk benoemd te worden:

De dimensionering ligt bij u. Staanderafstand, buisdoorsnede, bevestiging in de ondergrond en de aan te houden leuningbelastingen hangen af van het gebruik van het bouwwerk. In de openbare en bedrijfsmatige sfeer hoort dat in handen van een constructeur.
De TÜV-typekeuring van ons programma in smeedbaar gietijzer geldt niet voor deze onderdelen. De gekeurde buigmomenten en demontagekrachten hebben uitsluitend betrekking op de thermisch verzinkte buiskoppelingen van smeedbaar gietijzer. Voor de roestvrijstalen steekfittingen zijn dergelijke keuringswaarden niet beschikbaar.

De draagkracht van een gelijmde verbinding hangt bovendien rechtstreeks af van de uitvoering – schoon werken, activator, uithardingstijd. Wie deze drie punten aanhoudt, krijgt een verbinding die in de leuningbouw al jaren betrouwbaar functioneert. Wie ze overslaat, krijgt die niet.

Verder

Zelf een roestvrijstalen leuning bouwen – stap voor stap · Alle roestvrijstalen buiskoppelingen bekijken

Weet u niet zeker welk onderdeel bij uw constructie past? Bel ons – wij nemen de stuklijst met u door.